TRIZ w 5 minut (dla dorosłych)

TRIZ w 5 minut (dla dorosłych)

Baba pleciuga

Żył był sobie Dziad i Baba. Dziad poszedł do lasu na grzyby i nagle zobaczył duży kawał złota – samorodek! Dopóki Dziad stoi i podziwia złoto, problemu nie ma. Sytuacja problemowa (innowacyjna) powstaje wtedy, gdy Dziad zapragnie mieć to złoto w domu, czyli zechce zmienić sytuację: „złoty samorodek leży w lesie” na: „złoty samorodek leży w domu”. W głowie wiruje mu cały szereg pomysłów jak to zrobić. Sam samorodka nie uniesie – za ciężki. Jeśli go schować, to jak korzystać z tego skarbu? Odłupać kawałek – żal zostawić pozostałą część. Powstaje AS (administracyjna sprzeczność) – trzeba przenieść samorodek do domu, ale Dziad nie da rady sam.

Na podstawie algorytmu ARIZ-64 znajduje rozwiązanie – wezwać Babę. Ale Baba, to po prostu pleciuga i jak tylko przyniosą samorodek do domu, natychmiast opowie wszystkim sąsiadom. A więc powstaje niepożądany efekt. TRIZ zaleca sformułować ST ( techniczną sprzeczność):

  • jeśli wezwać Babę, to złoto można szybko przenieść do domu (to dobrze), ale ona natychmiast opowie o tym sąsiadkom (to źle)

  • jeśli nie wezwać Baby, to nikt o niczym się nie dowie (to dobrze), ale złoto zostanie w lesie ( to źle)

A więc formułujemy SF (sprzeczność fizyczną), jako krańcowo ostry wymóg: Trzeba Babę wezwać, żeby donieść złoto do domu, i nie wolno jej wzywać, żeby utrzymać tajemnicę.

Dziad podejmuje decyzję: wezwać Babę, ponieważ na pierwszym etapie nie ma do niej zastrzeżeń: pomoże mu szybko i łatwo przenieść złoto. Problem powstanie wtedy, gdy ona pobiegnie do sąsiadek pochwalić się tym złotem. Dlatego powstaje drugie zadanie: „Jak zachować tajemnicę, jeżeli baba się wygada”. (Ważne uzupełnienie: skomplikowane zadanie należy okresowo udokładniać, formułując nowe zadania).

Dziad formułuje IWK ( Idealny Wynik Końcowy) – „Baba zdradza tajemnicę i sama ją dementuje”. Czyli: jednym zdaniem zdradza tajemnicę, po czym następnym zdaniem ją unieważnia. Sama tego oczywiście nie zrobi, Trzeba jej „pomóc”.

Tym razem Dziad wykorzystuje sposób: „Wstępna aranżacja”. Następnie, wykorzystując dostępne resursy, tworzy fantastyczną sytuację z pomocą sposobu: „Połączyć” (w danym przypadku fantastyczne złożenie) - rozwiesza bliny na krzakach, i sposobu: „Odwrócić” (lub przemieścić), zamienia miejscami zająca i szczupaka.

Zająca wkłada do sieci w rzece, a szczupaka w sidła zastawione w lesie. Oprócz tego wykorzystuje darmowy resurs – gdy Dziad z Babą wychodzą na skraj lasu i słyszą ryk krów, Dziad mówi, że to diabli biorą dziedzica.

W rezultacie gdy złoto zostało przyniesione do domu, a Baba wszystkim rozpowiedziała, przyszedł dziedzic i zażądał złota dla siebie. Dziad odparł – niczego nie znalazłem. A Baba, opowiadając ze wszystkimi szczegółami o swojej wędrówce do lasu po złoto, całkowicie obaliła wiarygodność swojej opowieści, wplatając w nią wszystkie zaaranżowane przez Dziada fantastyczne szczegóły. Nikt Babie nie uwierzył i złoto zostało w rękach Dziada.